امروز: جمعه 6 اردیبهشت 1398
دسته بندی محصولات
بخش همکاران
بلوک کد اختصاصی

دانلود تحقیق معاد در قرآن و روایات

دانلود تحقیق معاد در قرآن و روایات دسته: معارف اسلامی
بازدید: 1 بار
فرمت فایل: doc
حجم فایل: 37 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 32

در این مبحث بر آنیم تا پاره ای از مسایل زندگی اخروی و صحنه هایی را كه قرآن و روایات برای انسان پس از رستاخیر ترسیم می كند، مورد بررسی قرار دهیم

قیمت فایل فقط 7,700 تومان

خرید

در این مبحث بر آنیم تا پاره ای از مسایل زندگی اخروی و صحنه هایی را كه قرآن و روایات برای انسان پس از رستاخیر ترسیم می كند، مورد بررسی قرار دهیم.

تأكید قرآن بر معاد

دعوت به معاد باوری یكی از ویژگی های ادیان الهی است. قرآن كریم آخرین كتاب آسمانی و هدایت كننده ی بشر به سوی عالم نور و رها كننده ی وی از همه ی پلیدی ها و ظلمت ها و تصدیق كننده ی كتب آسمانی پیشین درباره ی رجوع انسان به سوی خداوند به تفصیل سخن گفته است. بی شك پس از دعوت به توحید، مقوله ای به این اندازه مورد تأكید قرار نگرفته است. شواهد ذیل می تواند اهمیّت معاد را از دیدگاه قرآن كریم نشان دهد:

الف ـ كثرت آیاتی كه زندگی آدمی را در برزخ و قیامت توضیح میدهد.

ب ـ معاد باوری از اركان ایمان است زیرا در كنار ایمان به خداوند قرار گرفته است:

«ذلك یوعظ به من كان منكم یؤمن بالله والیوم الآخر.»(بقره / 232)

و انكار آن در ردیف انكار خداوند واقع شده است:

«قاتلوا الذین لایؤمنون بالله ولا بالیوم الآخر.» (توبه / 29)

و از این روست كه دعوت مردم به معاد در سرلوحه ی برنامه ی انبیا بوده است:

«یا معشر الجنّ والانس الم یأتكم رسل منكم یقصّون علیكم آیاتی وینذرونكم لقاء یومكم هذا.» (انعام / 130)

ج ـ خداوند به پیامبر دستور می دهد كه بر وقوع قیامت قسم یادكند:

«و یستنبؤنك احقّ هو، قل ای وربّی انّه لحقّ.» (یونس / 53)

«زعم الذین كفروا ان لن یبعثوا، قل بلی وربّی لتبعثنّ.» (تغابن / 7)

د ـ عبث بودن خلقت در صورت منتفی بودن معاد:

«أفحسبتم انّما خلقناكم عبثا وانّكم الینا لاترجعون.» (مؤمنون / 115)

استدلال قرآن بر معاد

قرآن كریم، در عین آنكه ایمان به معاد را ضروری می شمارد، در مواردی نیز به استدلال بر معاد می پردازد و این مطلب گواه بر منافات نداشتن مقوله های ایمانی با تعقل و خردورزی است. این استدلال ها مبتنی بر خداشناسی است و معادشناسی بدون خداشناسی صحیح و مصون از خطا به انجام نمی رسد. بر این اساس، اسما و صفات ثبوتی خداوند چون حكمت، قدرت، صدق و... یا صفات سلبی هم چون امتناع لهو و ظلم از خداوند، می تواند دلیلی عقلی بر تحقق معاد باشد. بنابراین اصل معاد هم از راه درونْ دینی و هم از راه برونْ دینی (كه گاه با هدایت متون دینی به مواد و مقدمات لازم به انجام می رسد) قابل اثبات است. در اینجا به اختصار پاره ای از استدلال های قرآن بر معاد را كه مبتنی بر حكمت و عدل الهی است یادآور می شویم:

الف ـ قرآن بقا و جاودانگی و رجوع به سوی خداوند را توجیه كننده ی خلقت آسمان و زمین می داند و حذف معاد را موجب عبث و بیهودگی خلقت عالم می شمارد، در حالی كه هم خالق حقّ است و هم خلقت او، و باطل به هیچ روی به طبیعت حق راهی ندارد.

«و ما خلقنا السّموات والارض وما بینهما لاعبین. ما خلقناهما الاّ بالحقّ ولكنّ اكثرهم لایعلمون.» (دخان / 39 ـ 38)

«وما خلقنا السموات والارض وما بینهما الاّ بالحقّ وانّ السّاعة لاتیة.»(حجر / 85)

لعب به افعالی گفته می شود كه غایت آن ها خیالی است، نه واقعی; هم چون افعال كودكان كه صرفاً از توهم و خیال كودكانه ناشی می شود. و چون افعال لعب صاحب خود را از اعمال واقعی یعنی اعمالی كه غایت حقیقی دارند، باز می دارد، از مصادیق لهو به شمار می روند. بر اساس آیه ی یاد شده اگر خلقت عالم، غایتی نداشته باشد و رو به عدم و نیستی برود، وجودش عبث و بیهوده می شود و خداوند منزه از كار عبث و بیهوده است.

خداوند بسیاری از امور را به وجدان و بنیاد اخلاقی آدمی سپرده است، تا خود داوری كرده حق را دریابد. چگونه می توان پذیرفت كه انسان عاقلی كاری را انجام دهد و هیچ هدف و مقصدی از آن نداشته باشد. چیزی را بسازد كه می خواهد نابودش كند. و یا وقتی از او می پرسند چرا كاری را انجام می دهد توجیهی نداشته باشد. حال كه چنین است، خداوند ما را به وجدانمان ارجاع می دهد. شما آدمیان چگونه می توانید كار خداوندی را كه علم و قدرتش مطلق و بی نهایت است، عبث و بیهوده تلقی كنید. انكار معاد خلقت خداوند را عبث و بیهوده می نمایاند. پس كل نظام مخلوقات باقی و برقرار خواهد بود.

درباره ی ضرورت معاد و جاودانگی آدمی و ملازمه ی نفی معاد با عبث و بیهودگی آمده است:

«أفحسبتم انّما خلقناكم عبثا و انّكم الینا لاترجعون.» (مؤمنون / 115)

بنابراین، یا توجیه كننده ی خلقت آسمان ها و زمین و از جمله انسان، بازگشت به سوی خداوند و جاودانگی است و یا توجیه كننده ی خلقت آسمان و زمین، وجود انسان و توجیه گر وجود انسانی جاودانگی اوست. اما به نظر می رسد كه نظریه ی اول را شواهد بیش تری تأیید می كند. فی المثل، از پاره ای آیات چنین به دست می آید كه همه ی حیوانات از جاودانگی شخصی برخوردارند، هر چند به تفصیل در كیفیت زندگی اخروی آن ها سخن نرفته است:

«وما من دابَّة فی الارض ولا طائر یطیر بجناحیه الاّ امم امثالكم ما فرّطنا فی الكتاب من شیء ثمّ الی ربّهم یحشرون.» (انعام / 38)

بر اساس این آیه، همان طور كه در دنیا حیوانات در بسیاری از جنبه های حیاتی هم چون دفع ضرر، جلب منفعت ،و جنبه های اخلاقی مانند حیله گری، جرأت، جبن و... باآدمی شباهت دارد، در جاودانگی و حشر به سوی خداوند نیز چنین اند. شاهد دیگر بر این سخن آیه ی «و اذا العشار عطّلت. واذا الوحوش حشرت» (تكویر / 5 ـ 4)است.

هم چنین آیاتی بر این معنا دلالت دارد كه سنگ ها، بت ها و همه ی مخلوقاتی كه شریك خدا پنداشته می شدند در قیامت حاضر و به جهنم ریخته می شوند و آسمان و زمین با نظام دیگری بر پا خواهد شد. همه ی این شواهد حكایت از جاودانگی همه ی موجودات و منتفی بودن نابودی و اضمحلال آن ها می كند. بنابراین اگر انعدام موجودی مستلزم عبث بودن خلقت آن است، هیچ موجودی از میان نخواهد رفت و با انتقال از دنیا به چهره ی اخروی در قیامت حاضر خواهد بود.

ب ـ قرآن كریم حذف معاد را مستلزم ظلم و بی عدالتی می شمارد و چون ظلم منتفی است، پس معاد به ضرورت ثابت و محقق است.

دو دلیل یاد شده را می توان از آیه ی بیست و دوم سوره ی جاثیه دریافت:

«وخلق الله السموات والارض بالحقّ و لتجزی كلّ نفس بما كسبت وهم لایظلمون. {جاثیه / 22}

بر این اساس، خلقت آسمان و زمین برای آن است كه طاعت پاس داشته شود و به معصیت و ناپاكی كیفر عادلانه داده شود. عدل الهی به پادارنده ی عالمی است كه در آن هر انسانی جزای عمل خویش را بازیابد و چون دنیا نه از نظر وجودی می تواند چنان عالمی باشد و نه از نظر تجربی چنین عالمی است، پس عالمی جز دنیا در كار است و آن سرای آخرت است. پس انكار كنندگان آخرت و بدكاران چه بد گمان می كنند كه زندگی و مرگ آنان مانند زندگی و مرگ مؤمنان و درست كاران است:

«ام حسب الذین اجترحوا السّیّئات ان نجعلهم كالّذین امنوا وعملوا الصالحات سواء محیاهم ومماتهم، ساء مایحكمون.» (جاثیه / 21)

«افنجعل المسلمین كالمجرمین. ما لكم كیف تحكمون.» (قلم / 36 ـ 35)

از این رو قرآن كریم به آدمیان هشدار می دهد كه به عاقبت كار مجرمان بیندیشند و در زمین سیاحت كنند و دریابند كه خداوند چگونه مجرمان را به سبب اعمالشان در دنیا مجازات می كند. پس در نظام هستی ظلم و ناپاكی بی جزا نمی ماند و چون هر ظلمی در دنیا كیفر و هر نیكی و طاعتی پاداش داده نمی شود، پس وجود عالم آخرت ضروری و لازم است; بنابراین آیاتی كه بشر را به سیاحت در زمین فرا می خواند، او را به سوی نوعی دلیل تجربی بر جزای اعمال در نظام هستی سوق می دهد:

«قل سیروا فی الارض فانظروا كیف كان عاقبة المجرمین.» (نمل / 69)


پاسخ قرآن به اشكال منكران معاد

اما آنچه در قرآن بسیار بدان توجه شده است، استبعاد منكران معاد از دوباره زنده شدن است. به گمان آنان احیای مجدد آدمیان كاری غیر ممكن است; هر چند هیچ دلیلی بر امتناع آن ندارند:

«وقالوا ما هی الاّ حیاتنا الدّنیا نموت ونحیا وما یهلكنا الاّ الدّهر، وما لهم بذلك من علم ان هم الاّ یظنّون.» (جاثیه / 24)

این استبعاد مستقیماً متوجه احیای دوباره ی ابدان از هم پاشیده شده است; یعنی كافران چه از وجود روح و تجرد آن اطلاع داشتند یا نداشتند، دعوت انبیا را چنین می فهمیدند كه روزی ابدان پوسیده شده انسان جمع و دوباره زنده خواهد داشت و این برای آنان بسیار عجیب بود:

«وقالوا أَءِذا كنّا عظاما ورفاتا أَءِنّا لمبعوثون خلقا جدیداً.» (اسراء / 49)

«ویقول الانسان أَءِذا ما متّ لسوف اخرج حیّا.» (مریم / 66)

و از این رو گاهی معاد را از مقوله ی اساطیر یا سحر می شمردند:

«ولئن قلت انّكم مبعوثون من بعد الموت لیقولنّ الّذین كفروا ان هذا الاّسحر مبین.» (هود / 7)

قرآن كریم گوشزد می كند كه برانگیخته شدن ابدان به دست توانای ربوبی جای تعجب ندارد و شگفتی در شك و تردید منكران معاد است:

«وان تعجب فعجب قولهمْ أَءِذا كنّا ترابا أَءِنّا لفی خلق جدید.» (رعد / 5)

آن گاه از راه های متفاوتی به این استبعاد پاسخ می گوید:

الف ـ در دسته ای از آیات قدرت نامتناهی خداوند را تذكر می دهد; به طوری كه در ساحت قدرت نامتناهی او هیچ كاری آسان تر از كار دیگر نیست و ایجاد هر امر ممكن مقدور خداوند است و معاد جسمانی و برانگیخته شدن آدمیان ممكن است نه ممتنع. پس خداوند نه فقط آدمیان كه سرای قیامت را نیز برپا خواهد كرد:

فایل ورد 32 ص

قیمت فایل فقط 7,700 تومان

خرید

برچسب ها : معاد قرآن , روایات و معاد , روز رستاخیز , روز آخرت , قرآن و معاد

نظرات کاربران در مورد این کالا
تا کنون هیچ نظری درباره این کالا ثبت نگردیده است.
ارسال نظر